Zaliczka – część zapłaty końcowej
Zadatek – zabezpieczenie umowy

Zadatek i zaliczka to pomimo pewnych podobieństw językowych dwie różne instytucje prawne. Mają one odmienne konsekwencje prawne, wynikające z ich odmiennego charakteru. Chcąc w sposób umiejętny i właściwy wykorzystać je do własnych celów, warto zastanowić się przed podpisaniem umowy, wybierając właściwą z nich. Zadatek jest sposobem zabezpieczenia wykonania umowy i ma charakter odszkodowawczy w razie niewykonania umowy. Zaliczka natomiast to tylko część ustalonej kwoty końcowej, wpłacana na jej poczet.
Rozróżnienie obu instytucji zależy od stron umowy, które – działając w oparciu o swobodę umów – mogą dowolnie ustalić ze sobą wybór pomiędzy zadatkiem albo zaliczką. Należy jednak podkreślić, iż w przypadku braku takiego wyboru kwota pieniężna przekazana jednej ze stron umowy drugiej stronie będzie co do zasady zaliczką. Wybór pomiędzy obiema instytucjami powinien zostać dokonany w umowie, poprzez nominalne określenie kwoty będącej swego rodzaju „przedpłatą” bądź „zaliczką”, bądź „zadatkiem”. Jeżeli jednak strony umowy zamierzały ustanowić zadatek, a posłużyły się sformułowaniem „zaliczka”, stronie, która chciałaby egzekwować swoje prawa przy użyciu konstrukcji „zadatku” pozostanie powoływanie się na takie wzajemne ustalenia stron, poprzez uprawdopodobnienie i wykazanie, że „zaliczka” była w rzeczywistości zadatkiem, jednak nie jest to takie proste i wymaga udowodnienia na etapie postępowania sądowego.

...więcej w numerze...